Hoe een zwerfkatje een geliefd huisgenootje kan worden.
Door: Ineke Jochims

Het vangen van zwerfkatjes gebeurt nadat er een melding is binnen gekomen bij de Stichting Zwerfkatten Rijnmond. Er gaan dan vrijwilligers van deze Stichting Zwerfkatten naar het gemelde adres toe en nemen de situatie in ogenschouw, waar de moederpoes is en waar het nest kittens zich bevindt. Dan worden er vangkooien geplaatst voor de moederpoes en speciale kittenvangkooitjes voor de jonge katjes. Nadat ze allemaal gevangen zijn, gaan deze naar een opvangadres toe. Zodra de kittens zelfstandig kunnen eten, wordt de moederpoes gesteriliseerd. Na 'n paar dagen als ze weer opgeknapt is, gaat de poes terug naar de locatie waar ze is gevangen. De zwerfkatjes gaan dan naar een kittenopvangadres toe om gesocialiseerd te worden.

Na jaren van opvang en socialiseren van zwerfkatjes vind ik het nog steeds geweldig om dit te doen. Vooropgesteld is wel, dat je iets moet hebben met zwerfkatjes. Als je ziet wat een schuwe katjes er binnen komen, blazend en spugend uit angst en dat ze vaak krabben en bijten, dan vraag je jezelf wel eens af, of dit wel goed zal komen? Je moet het dan ook als een uitdaging zien om het vertrouwen te kunnen winnen van zo'n kleine tijger.

Uiteraard gaat dit niet van de een op de andere dag. Geduld is het motto. Als het katje net gevangen is, gaat hij in een groot hok. We laten hem dan volledig met rust en we geven hem water en een heel klein beetje eten. Hij krijgt een doosje om in te slapen en een balletje en speelgoedmuisje om mee te spelen. Ook krijgt het katje een krabpaaltje in zijn verblijf en de radio staat zachtjes aan om alvast een beetje te wennen aan stemmen.
Meestal eet het zwerfkatje de eerste dag niet, maar de volgende ochtend blijkt dan vaak, dat het voer 's nachts toch opgegeten is. De volgende dag doen we vlooiendruppels speciaal voor kittens door het eten, zodat de meeste vlooien alvast verdwijnen.
De derde dag doen we de ontwormingspasta door het voer, zodat ook de wormen worden bestreden in het kleine lijfje van het katje.

Steun zoeken bij elkaar Per dag geef ik 3 of 4 keer een klein beetje eten, zodat hij toch trek houdt en iedere keer weer blij is met het portie eten wat hij krijgt en verder laten we hem de eerste dagen helemaal bijkomen van de schrik. Op een gegeven moment zie je, dat het katje meer interesse krijgt als je met eten komt en dan ook al komt eten, terwijl je nog bij het hok staat. Dat is de eerste dag ondenkbaar, dan zit hij vaak helemaal ineen gedoken in zijn doosje of soms verscholen achter de kattenbak. Vervolgens laat ik het katje eten, terwijl ik mijn hand bij het voerbakje houd. Dit om alvast aan de geur van mijn hand te wennen en mij niet als een vijand te zien. Als hij dan durft te eten, weet je dat je bij de volgende maaltijd het er op kunt wagen om hem voorzichtig over zijn koppie te aaien.
Als dit een paar keer goed gaat, zie je gewoon hoe het katje meer op zijn gemak raakt. Hij gaat spelen met de muis, voetballend scheert hij achter zijn balletje aan, krabt zijn nageltjes aan het krabpaaltje. Ook begint hij zich te wassen en gaat zelfs om aandacht vragen door te miauwen. Weer een stap verder. Je bent dan vaak een of twee weken verder en dan breken er mooie tijden aan. Als je het katje laat ruiken aan je hand en hij haalt niet meer uit, is dat natuurlijk een overwinning. Maar het mooiste is als je het katje dan aait en hij dan ineens een kopje geeft en spontaan begint te spinnen. Zo'n moment doet je wat, bij ieder katje weer.
Het vertouwen dat je hebt gewonnen van zo'n katje is heel bijzonder, vooral omdat je weet hoe schuw die in het begin was.
Vrijwilligers bellen vaak op als hun katje ineens omslaat van een wild, schuw katje naar een aanhankelijk katje. Zij willen dat leuke nieuws dan even vertellen, want het is iedere keer weer mooi om dit mee te maken.
Dan is de tijd aangebroken om naar de dierenarts te gaan. De dierenarts kijkt het katje goed na of hij gezond is en dan krijgt hij zijn eerste inenting. Ook wordt het katje gechipt. Je zou denken dat het katje dan weer helemaal van slag is, maar nee hoor, soms eventjes, maar dat is gauw weer over.

En nu maar wachten op mensen, die je het katje durft toe te vertrouwen. De nieuwe eigenaar moet de eerste dagen wel even geduld hebben, want het katje moet natuurlijk wel weer wennen aan zijn nieuwe omgeving en aan andere mensen.
Dit wordt dan ook heel goed uitgelegd als er mensen komen kijken en als dat allemaal doorgesproken is, kan het zwerfkatje naar zijn nieuwe huis.
De nieuwe eigenaren betalen een vergoeding voor de inenting en chip die het katje gekregen heeft en betalen alvast voor de sterilisatie/castratie, die zij dan later kunnen laten uitvoeren. Dat is een van de manieren waarop wij proberen uitbreiding van de zwerfkattenpopulatie te voorkomen.
Je staat er iedere keer weer versteld van, hoe zo'n zwerfkatje zich snel thuis voelt in zijn nieuwe tehuis. Opvallend is ook, wanneer je de nieuwe eigenaar na een week opbelt om te vragen hoe het gaat met het katje, hoe de mensen vertellen over hun nieuwe aanwinst in huis. Vol enthousiasme wordt vaak uit de doeken gedaan hoe leuk en lief het katje is.
Dan denk ik altijd weer even terug aan het moment hoe het zwerfkatje binnenkwam en dan besef ik weer hoe fijn het is om dit werk te kunnen doen. Niet alleen de katjes doe je een plezier, maar ook de mensen zijn dan heel gelukkig met hun nieuwe huisgenootje.
Het lukt natuurlijk niet altijd om een zwerfkatje tam te krijgen. Het is belangrijk dat wij de katjes zo jong mogelijk in de opvang krijgen. De beste leeftijd om te socialiseren is 6 tot 8 weken. Daarna wordt het een stuk moeilijker en zal het ook langer gaan duren. Het is dus belangrijk wanneer er jonge katjes bij u in de buurt lopen om ons direct te waarschuwen. Hoe eerder hoe beter. Wanneer een katje niet tam wordt, brengen wij hem onder bij een tuinder, manege of boerderij en vangen hem daar dan na enige maanden voor sterilisatie/castratie.

Wilt u als vrijwilliger meewerken bij de Stichting Zwerfkatten Rijnmond geef u dan op via de site onder "vacatures".

Wilt u dit werk (het socialiseren van jonge zwerfkatjes en het vangen van de zwerfkatten voor sterilisatie en castratie) steunen, dan kunt u een bijdrage storten op ABN-AMRO 42.85.57.597 onder vermelding van: donatie Stichting Zwerfkatten Rijnmond. U kunt natuurlijk ook donateur worden door in het menu naar "donateurs" en "donateur worden" te gaan.